Burgerschapsactiviteiten op school: workshops, ideeën en praktische tips
Burgerschapsonderwijs hoeft niet alleen uit lessen, gesprekken of opdrachten in de klas te bestaan. Juist door leerlingen actief iets te laten maken, ervaren, bespreken en presenteren kunnen thema's als identiteit, vrijheid, gelijkwaardigheid, samenwerken, diversiteit en maatschappelijke betrokkenheid heel concreet worden.
Een rap schrijven over vrijheid, een theaterscène spelen vanuit verschillende perspectieven, een korte film maken over sociale media of met AI onderzoeken wie eigenlijk de maker van een creatief werk is: bestaande creatieve workshops kunnen verrassend goed worden gekoppeld aan burgerschap.
Daarbij is wel een belangrijke nuance nodig:
Een creatieve workshop is niet automatisch een burgerschapsactiviteit. De koppeling met burgerschap ontstaat vooral door het leerdoel, het gekozen thema, de opdracht, de samenwerking en de reflectie.
Op deze pagina leggen we uit welke activiteiten geschikt zijn, hoe je workshops inhoudelijk kunt koppelen aan burgerschap en hoe je hiermee een losse activiteit, projectdag of complete burgerschapsdag kunt organiseren.
Wat zijn burgerschapsactiviteiten?
Burgerschapsactiviteiten zijn activiteiten waarbij leerlingen kennis, vaardigheden en ervaringen opdoen die hen helpen om deel te nemen aan de samenleving en de democratische rechtsstaat.
Binnen de wettelijke burgerschapsopdracht staan onder andere de basiswaarden vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit centraal. Daarnaast moeten scholen aandacht besteden aan sociale en maatschappelijke competenties die leerlingen nodig hebben om deel te nemen aan de samenleving.
Dat kan bijvoorbeeld gaan over:
- jezelf en je eigen identiteit leren kennen;
- je mening leren formuleren en uiten;
- luisteren naar andere standpunten;
- omgaan met verschillen;
- samenwerken en verantwoordelijkheid nemen;
- nadenken over maatschappelijke vraagstukken;
- respectvol omgaan met anderen;
- kritisch omgaan met media, technologie en informatie.
Burgerschap is daarmee veel breder dan alleen kennis over politiek of democratie.
Waarom creatieve werkvormen bij burgerschap?
Over vrijheid, discriminatie, identiteit of sociale media praten is iets anders dan leerlingen vragen daar zelf iets mee te doen.
Bij creatieve workshops moeten leerlingen keuzes maken. Ze schrijven een tekst, bedenken een verhaal, verdelen rollen, luisteren naar elkaar, maken samen een product en presenteren hun ideeën.
Daarmee kunnen abstracte thema's opeens persoonlijk en tastbaar worden.
Een leerling hoeft bijvoorbeeld niet alleen antwoord te geven op de vraag "Wat betekent vrijheid?", maar kan er een raptekst, spoken-wordtekst, foto, kunstwerk of korte film over maken.
Creativiteit kan zo een middel zijn om een onderwerp te onderzoeken en er een eigen positie tegenover te bepalen.
Wanneer is een workshop écht een burgerschapsactiviteit?
Dit onderscheid vinden wij belangrijk.
Neem een Rap Workshop. Tijdens een reguliere rapworkshop leren leerlingen rijmen, schrijven, ritme gebruiken en hun tekst presenteren. Zelfexpressie is daarbij sowieso een belangrijk onderdeel.
Maar geef dezelfde groep de opdracht:
"Schrijf een rap over iets dat jij zou willen veranderen aan jouw school, buurt of samenleving."
en de inhoud verandert.
Of neem Stop Motion.
"Maak een grappig filmpje."
is een prima creatieve opdracht, maar heeft weinig directe relatie met burgerschap.
"Maak samen een korte stop-motionfilm over buitensluiten en bedenk hoe het verhaal anders kan aflopen."
heeft die koppeling veel duidelijker.
Daarom kijken we bij burgerschapsactiviteiten niet alleen naar welke workshop wordt gekozen, maar vooral naar wat leerlingen tijdens die workshop gaan onderzoeken, bespreken en maken.
Welke workshops passen bij burgerschap?
Binnen ons aanbod zijn verschillende workshops inhoudelijk goed te koppelen aan burgerschap. Het ene format leent zich daar vanzelfsprekender voor dan het andere. Ons actuele aanbod bevat inmiddels activiteiten binnen taal en expressie, multimedia, beeldende kunst, dans, muziek en sport.
Identiteit en zelfexpressie
Wie ben ik? Waar kom ik vandaan? Wat vind ik belangrijk? Hoe wil ik gezien worden?
Voor dergelijke vragen zijn taal en kunst bijzonder geschikt.
Rap, Spoken Word en Creatief Schrijven geven leerlingen letterlijk een eigen stem. Ze kunnen schrijven over hun achtergrond, dromen, overtuigingen, onzekerheden of de wereld om hen heen.
Ook Mark My Words en Fotografie kunnen worden ingezet rond identiteit en zelfbeeld.
Voorbeeldopdrachten:
"Schrijf een tekst over drie dingen die jou maken tot wie je bent."
"Maak een foto die iets over jou vertelt zonder dat jij zelf op de foto staat."
"Welke boodschap zou jij op een muur in jouw stad willen achterlaten?"
Een belangrijk onderdeel van burgerschap is leren dat mensen verschillend kunnen denken en dat je je eigen mening kunt uiten terwijl je ook ruimte laat voor die van een ander.
Rap, Spoken Word , Creatief Schrijven en Theatersport bieden daarvoor interessante mogelijkheden.
Vooral Theatersport kan hierbij sterk werken. Bij improvisatietheater bouwen deelnemers samen situaties en reageren ze voortdurend op elkaar.
Je kunt bijvoorbeeld dezelfde situatie meerdere keren laten spelen vanuit verschillende rollen:
"Een leerling wil iets doen waar zijn vrienden het totaal niet mee eens zijn. Speel de situatie vanuit beide kanten."
Of:
"Speel een conflict en laat vervolgens drie verschillende oplossingen zien."
Leerlingen hoeven een ander standpunt niet noodzakelijk over te nemen. Het gaat erom dat ze ervaren dat een situatie vanuit verschillende perspectieven bekeken kan worden.
Samenwerken en verantwoordelijkheid
Veel creatieve workshops vragen automatisch om samenwerking.
Bij Lipdub, Stop Motion, Game Design, film en gezamenlijke kunstprojecten moeten deelnemers rollen verdelen, ideeën combineren en rekening houden met elkaar.
Dat betekent niet dat iedere samenwerkingsworkshop automatisch burgerschapsonderwijs is. Maar de samenwerking kan wel bewust onderdeel van de opdracht worden gemaakt.
Bijvoorbeeld:
"Jullie krijgen allemaal verschillende ideeën voor een korte film, maar mogen uiteindelijk maar één gezamenlijk verhaal maken. Hoe besluiten jullie wat erin komt?"
Het creatieve eindproduct is dan niet het enige doel. Het proces ernaartoe wordt minstens zo interessant.
Diversiteit en gelijkwaardigheid
Leerlingen groeien op in een samenleving waarin mensen verschillen in achtergrond, overtuigingen, mogelijkheden, uiterlijk, interesses en leefwijze.
Creatieve opdrachten kunnen een veilige ingang bieden om zulke verschillen zichtbaar en bespreekbaar te maken.
Dat kan met Spoken Word, Theatersport, Fotografie, Film, Striptekenen, Stencil Art, Tape Art of Graffiti.
Een mogelijke beeldende opdracht is bijvoorbeeld:
"Maak een kunstwerk rond de vraag: wanneer voelt iedereen zich welkom?"
Bij oudere leerlingen kan de opdracht abstracter:
"Verbeeld gelijkwaardigheid zonder het woord gelijkwaardigheid te gebruiken."
Hiermee wordt kunst geen illustratie van het 'juiste antwoord', maar een aanleiding om verschillende interpretaties te bespreken.
Maatschappelijke thema's
Een groot voordeel van creatieve workshops is dat vrijwel ieder maatschappelijk thema als inhoudelijke opdracht kan worden gebruikt.
Denk aan:
discriminatie, duurzaamheid, armoede, sociale media, vrijheid, pesten, klimaat, oorlog en vrede, kansenongelijkheid, groepsdruk of de toekomst.
Een groep kan hierover een rap schrijven, een spoken-wordtekst maken, een korte film produceren of een beeldend werk ontwerpen.
Het onderwerp kan daarbij door de school worden bepaald, maar leerlingen kunnen ook zelf kiezen welk maatschappelijk onderwerp zij belangrijk vinden.
Dat laatste levert vaak verrassende resultaten op.
Duurzaamheid en burgerschap
Ook duurzaamheid kan onderdeel zijn van burgerschap.
Een activiteit uit ons aanbod die daar heel concreet bij aansluit is Plastic Fantastic Fashion. Leerlingen maken hierbij nieuwe creaties van onder andere plastic afvalmaterialen.
De activiteit kan vervolgens worden gekoppeld aan vragen als:
"Waarom gebruiken we zoveel wegwerpplastic?"
"Wie is verantwoordelijk voor afval: producent, consument of overheid?"
"Moet alles wat we kopen nieuw zijn?"
Zo ontstaat vanuit een praktische activiteit vanzelf een maatschappelijk gesprek.
Digitaal burgerschap: AI, media en beeldvorming
Een steeds groter deel van het sociale leven van kinderen en jongeren speelt zich digitaal af.
Daarom biedt digitaal burgerschap interessante aanknopingspunten voor moderne creatieve workshops.
Binnen ons aanbod kunnen bijvoorbeeld Creatief met AI, Vloggen, Fotografie, Green Screen, Game Design en filmworkshops hiervoor worden ingezet. Deze activiteiten staan ook daadwerkelijk binnen het huidige multimedia-aanbod van 4XM.
Creatief met AI
Bij onze AI-workshop gebruiken jongeren AI als onderdeel van een creatief proces. De workshop is bedoeld voor deelnemers vanaf ongeveer 10 jaar.
Daar kun je relatief eenvoudig burgerschapsvragen aan koppelen:
Wie heeft iets gemaakt wanneer jij de opdracht geeft en AI het resultaat produceert?
Kun je altijd geloven wat een AI-afbeelding laat zien?
Mag AI leren van werk dat andere mensen hebben gemaakt?
Wie is verantwoordelijk wanneer AI iets kwetsends of onwaars produceert?
Welke creatieve keuzes heb jij zelf gemaakt en welke maakte de computer?
Leerlingen hoeven daarbij niet eerst een theoretische les over kunstmatige intelligentie te volgen. Ze ervaren de technologie en kunnen daarna vanuit die ervaring over dergelijke vragen nadenken.
Vloggen, fotografie en Green Screen
Ook beeld is nooit helemaal neutraal.
Een fotograaf kiest waar de camera staat, wat er binnen het kader valt en welk moment wordt vastgelegd. Bij video komen daar montage, geluid en presentatie bij.
Je kunt leerlingen daarom bijvoorbeeld twee totaal verschillende filmpjes over exact dezelfde gebeurtenis laten maken.
Of:
"Maak één foto waardoor een situatie gezellig lijkt en één foto waardoor dezelfde situatie juist ongezellig lijkt."
Dat maakt begrippen als beeldvorming, perspectief en beïnvloeding heel concreet.
Burgerschapsactiviteiten voor het basisonderwijs
Bij burgerschap in het basisonderwijs is het verstandig om dicht bij de leefwereld van kinderen te blijven.
Begrippen als democratische rechtsstaat, polarisatie of maatschappelijke participatie kunnen voor jonge kinderen behoorlijk abstract zijn. Onderwerpen als samen spelen, eerlijk delen, erbij horen, verschillen, vriendschap, onze klas, onze buurt en rekening houden met elkaar zijn veel concreter.
Een opdracht kan bijvoorbeeld zijn:
"Maak samen een poster van de ideale klas."
"Schrijf een korte rap over wat een goede vriend volgens jou doet."
"Maak een stripverhaal waarin iemand eerst wordt buitengesloten en uiteindelijk toch mee kan doen."
"Maak een kunstwerk waarop iedereen anders is, maar toch bij dezelfde groep hoort."
Voor oudere basisschoolleerlingen kunnen onderwerpen geleidelijk breder worden: vrijheid, sociale media, duurzaamheid, discriminatie of de vraag hoe hun ideale samenleving eruitziet.
Zoals bij iedere cultuurdag of workshop op de basisschool moet de activiteit natuurlijk passen bij de leeftijd en vaardigheden van de leerlingen.
Burgerschapsactiviteiten voor het voortgezet onderwijs
In het voortgezet onderwijs kunnen onderwerpen abstracter en maatschappelijker worden.
Leerlingen kunnen bijvoorbeeld werken rond:
identiteit, vrijheid van meningsuiting, discriminatie, sociale media, groepsdruk, beeldvorming, duurzaamheid, polarisatie, AI of kansenongelijkheid.
Daarbij hoeft een workshopleider geen politieke discussie te leiden of leerlingen te vertellen wat ze moeten vinden.
Een creatieve opdracht kan juist ruimte bieden om verschillende ideeën te onderzoeken.
Bijvoorbeeld:
"Schrijf een spoken-wordtekst die begint met: Als ik één ding aan Nederland mocht veranderen..."
"Maak een korte video vanuit twee totaal verschillende perspectieven op hetzelfde maatschappelijke onderwerp."
"Ontwerp een kunstwerk rond vrijheid. Leg daarna uit waarom jouw ontwerp voor jou vrijheid uitbeeldt."
"Bedenk met je groep een game waarin spelers alleen kunnen winnen wanneer ze samenwerken."
Voor VMBO-leerlingen kan een concrete, praktische opdracht vaak prettiger werken dan een lange theoretische introductie. Bij HAVO en VWO kan eventueel meer ruimte worden ingebouwd voor onderzoek, argumentatie en reflectie.
Maar ook hier geldt iets wat wij in de praktijk voortdurend zien: de verschillen tussen individuele klassen zijn vaak groter dan de verschillen die je op basis van alleen het schoolniveau zou verwachten.
Hoe organiseer je een burgerschapsdag?
Een burgerschapsdag kan bestaan uit verschillende workshops rond één gezamenlijk thema.
Het voordeel daarvan is dat leerlingen hetzelfde onderwerp vanuit verschillende disciplines benaderen.
Neem bijvoorbeeld het thema:
Vrijheid
De ene groep schrijft een spoken-wordtekst over vrijheid.
Een tweede groep maakt een korte film.
Een derde groep maakt een beeldend kunstwerk.
Een vierde groep speelt met Theatersport situaties waarin vrijheid botst met de belangen van anderen.
Aan het einde van de dag kunnen resultaten worden gedeeld.
Een ander model is om juist verschillende thema's te gebruiken, bijvoorbeeld identiteit, duurzaamheid, media, gelijkwaardigheid en samenwerken. Iedere groep volgt meerdere workshops en bekijkt burgerschap daardoor vanuit verschillende kanten.
| Tijd | Activiteit |
|---|---|
| 09:00 | Gezamenlijke opening en introductie thema |
| 09:30 | Workshopronde 1 |
| 10:45 | Workshopronde 2 |
| 12:00 | Pauze |
| 12:45 | Workshopronde 3 |
| 14:00 | Presentaties / resultaten bekijken |
| 14:30 | Gezamenlijke afsluiting |
Dit is uiteraard slechts een voorbeeld. Het aantal workshops, de tijdsduur en de vorm van de afsluiting kunnen worden aangepast aan leeftijd, leerlingenaantal, beschikbare lokalen en de doelen van de school.
Een gezamenlijke presentatie hoeft overigens niet altijd noodzakelijk te zijn. Bij sommige groepen werkt een korte terugkoppeling binnen de eigen workshop beter.
Burgerschapsdag, cultuurdag of projectdag?
Deze begrippen kunnen elkaar overlappen, maar betekenen niet precies hetzelfde.
Een cultuurdag heeft kunst en cultuur als vertrekpunt.
Een burgerschapsdag heeft burgerschapsdoelen en maatschappelijke thema's als vertrekpunt.
Een projectdag of projectweek kan rond vrijwel ieder centraal thema worden opgebouwd.
Een cultuurdag kan dus heel goed tegelijkertijd burgerschapsdoelen bevatten. Wanneer leerlingen bijvoorbeeld via rap, theater, film en beeldende kunst werken rond identiteit en vrijheid, komen cultuureducatie en burgerschap bij elkaar.
Andersom hoeft een burgerschapsdag helemaal niet uitsluitend uit culturele activiteiten te bestaan. Een school kan creatieve workshops bijvoorbeeld combineren met een debat, gastspreker, bezoek aan een maatschappelijke organisatie of een activiteit die de school zelf verzorgt.
Is één burgerschapsdag voldoende?
Nee. Een eenmalige burgerschapsdag vervangt geen structureel burgerschapsonderwijs.
Scholen moeten doelgericht, samenhangend en herkenbaar invulling geven aan burgerschap. SLO benadrukt eveneens dat de wettelijke opdracht en de kerndoelen de basis vormen en dat scholen daar vanuit hun eigen situatie een samenhangende invulling aan geven.
Een projectdag of workshop kan daar wél een waardevol onderdeel van zijn.
Juist omdat leerlingen tijdens zo'n dag op een andere manier met burgerschap bezig zijn dan tijdens reguliere lessen, kan een activiteit onderwerpen zichtbaar, persoonlijk en ervaarbaar maken.
Burgerschapsactiviteiten en de nieuwe kerndoelen
De nieuwe kerndoelen voor burgerschap zijn inmiddels gepubliceerd als definitieve conceptkerndoelen, maar zijn op dit moment nog niet wettelijk van kracht.
Volgens de huidige planning worden ze per 1 augustus 2027 wettelijk ingevoerd. Scholen hoeven daar niet op te wachten en kunnen ze nu al gebruiken bij de ontwikkeling van hun burgerschapsonderwijs.
Creatieve workshops kunnen aan onderdelen daarvan worden gekoppeld, maar wij vinden het belangrijk daar zorgvuldig mee om te gaan.
Een workshop krijgt niet automatisch een officieel kerndoel omdat ergens het woord burgerschap in de omschrijving staat.
Wanneer een school specifieke burgerschapsdoelen wil behandelen, kunnen we daarom vooraf bespreken welk thema en welke opdracht bij de activiteit passen.
Praktische tips voor een succesvolle burgerschapsactiviteit
Begin niet bij de workshop, maar bij de vraag: wat wil je dat leerlingen tijdens deze activiteit onderzoeken, ervaren of oefenen?
Kies vervolgens een creatieve vorm die daarbij past.
Een paar zaken maken in onze ervaring veel verschil:
- Kies een thema dat aansluit bij de leeftijd en leefwereld van de leerlingen.
- Maak maatschappelijke onderwerpen niet onnodig theoretisch.
- Geef ruimte aan verschillende antwoorden en creatieve interpretaties.
- Zorg dat leerlingen vooral zelf actief zijn.
- Kies bij gevoelige onderwerpen een opdracht die uitnodigt tot nadenken zonder leerlingen te dwingen persoonlijke ervaringen openbaar te maken.
- Laat het creatieve proces onderdeel zijn van het leerdoel: samenwerken, luisteren en keuzes maken zijn soms net zo interessant als het eindresultaat.
- Bespreek vooraf met de workshopleider welke burgerschapsdoelen of thema's de school belangrijk vindt.
Veelgemaakte fouten bij burgerschapsactiviteiten
De grootste fout is misschien wel alles burgerschap noemen.
Een groep leerlingen die samen danst, sport of muziek maakt, oefent vanzelfsprekend sociale vaardigheden. Maar daarmee is iedere dans-, sport- of muziekworkshop nog geen inhoudelijke burgerschapsactiviteit.
Een tweede fout is het tegenovergestelde: een creatieve workshop volstoppen met zoveel theorie dat er nauwelijks nog een workshop overblijft.
Als leerlingen twintig minuten naar een uitleg over burgerschap luisteren en vervolgens tien minuten iets mogen maken, verdwijnt juist de kracht van de actieve werkvorm.
Een derde fout is vooraf bepalen welk antwoord leerlingen zouden moeten geven.
Bij vragen over identiteit, samenleving en maatschappelijke thema's is juist de ruimte voor verschillende perspectieven waardevol — uiteraard binnen de grenzen van respect voor de basiswaarden van de democratische rechtsstaat.
Wat wij in ruim twintig jaar workshops op scholen hebben geleerd
Sinds 2004 verzorgen wij workshops, cultuurdagen en projecten op scholen in Nederland en België. Daarbij zijn maatschappelijke thema's regelmatig onderdeel van de opdracht.
Een aantal dingen zien we steeds terug.
1. Een concreet onderwerp werkt beter dan een groot begrip
"Maak iets over burgerschap" is voor veel leerlingen behoorlijk vaag.
"Wat zou jij aan jouw buurt willen veranderen?" geeft onmiddellijk richting.
2. Eerst doen, daarna praten werkt vaak verrassend goed
Een leerling die niet snel zijn hand opsteekt tijdens een klassengesprek kan in een rap, tekening of film opeens heel duidelijk laten zien wat hij ergens van vindt.
3. Verschillende perspectieven hoeven niet tot één antwoord te leiden
Een groep hoeft aan het einde van een workshop niet gezamenlijk dezelfde mening te hebben. Naar elkaar luisteren en begrijpen waarom iemand anders tot een andere conclusie komt, kan minstens zo waardevol zijn.
4. De workshopleider moet weten wat de school wil bereiken
Een standaardworkshop en een workshop rond een specifiek burgerschapsthema kunnen qua materialen en techniek vrijwel hetzelfde zijn, terwijl de inhoud totaal anders wordt.
Daarom helpt het enorm wanneer thema en doel vooraf duidelijk zijn.
5. Het creatieve resultaat hoeft niet perfect te zijn
Bij burgerschapsactiviteiten is het proces vaak belangrijker dan een professioneel eindproduct.
Een technisch middelmatige film waarover leerlingen stevige inhoudelijke keuzes hebben gemaakt, kan vanuit het doel van de dag waardevoller zijn dan een prachtige video zonder inhoud.
Veelgestelde vragen over burgerschapsactiviteiten
Wat zijn voorbeelden van burgerschapsactiviteiten?
Voorbeelden zijn creatieve opdrachten rond identiteit, vrijheid, gelijkwaardigheid, samenwerken, duurzaamheid, media of maatschappelijke onderwerpen. Denk aan een rap of spoken-wordtekst schrijven, een theatersituatie vanuit verschillende perspectieven spelen, een korte maatschappelijke film maken of gezamenlijk een kunstwerk ontwerpen.
Welke workshops passen goed bij burgerschap?
Rap, Spoken Word, Creatief Schrijven, Theatersport, Stop Motion, film, fotografie, Creatief met AI en verschillende beeldende workshops lenen zich goed voor een inhoudelijke koppeling. Ook Plastic Fantastic kan bijvoorbeeld worden gekoppeld aan duurzaamheid en consumptie. Welke workshop het meest geschikt is, hangt vooral af van het gekozen burgerschapsthema.
Is iedere creatieve workshop een burgerschapsactiviteit?
Nee. Een creatieve workshop is niet automatisch burgerschapsonderwijs. De koppeling ontstaat door het leerdoel, het onderwerp, de opdracht, de manier van samenwerken en eventuele reflectie.
Kan een cultuurdag ook een burgerschapsdag zijn?
Ja. Een cultuurdag kan rond burgerschapsthema's worden opgebouwd. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld via rap, theater, film en beeldende kunst werken rond één centraal thema zoals vrijheid, identiteit of diversiteit.
Is één burgerschapsdag voldoende voor burgerschapsonderwijs?
Nee. Scholen moeten structureel en samenhangend aandacht besteden aan burgerschap. Een burgerschapsdag of workshop kan daar wel een actief en herkenbaar onderdeel van vormen.
Welke burgerschapsactiviteiten zijn geschikt voor het basisonderwijs?
Voor het basisonderwijs werken concrete onderwerpen uit de directe leefwereld meestal het beste. Denk aan samenwerken, vriendschap, erbij horen, verschillen, eerlijkheid, de eigen buurt en rekening houden met anderen. De creatieve vorm en moeilijkheid van de opdracht moeten worden aangepast aan de leeftijd.
Welke burgerschapsactiviteiten zijn geschikt voor het voortgezet onderwijs?
In het VO kunnen onderwerpen als identiteit, discriminatie, vrijheid, sociale media, duurzaamheid, groepsdruk, AI, beeldvorming en kansenongelijkheid worden gebruikt. Rap, Spoken Word, theater, film, fotografie, AI en beeldende kunst bieden hiervoor verschillende creatieve invalshoeken.
Wat is digitaal burgerschap?
Digitaal burgerschap gaat over verantwoord, kritisch en actief deelnemen aan de digitale samenleving. Binnen creatieve workshops kunnen bijvoorbeeld onderwerpen als sociale media, AI, online identiteit, beeldvorming, betrouwbaarheid van informatie en digitale verantwoordelijkheid worden onderzocht.
Kunnen workshops worden gekoppeld aan de nieuwe kerndoelen burgerschap?
Ja, maar die koppeling moet inhoudelijk kloppen. De nieuwe kerndoelen zijn momenteel nog definitieve conceptkerndoelen en naar verwachting vanaf 1 augustus 2027 wettelijk van kracht. Scholen kunnen er nu al mee werken. Wanneer specifieke doelen belangrijk zijn, kunnen thema en workshopopdracht daarop worden afgestemd.
Kunnen verschillende workshops binnen één burgerschapsdag worden gecombineerd?
Ja. Dat is juist een interessante manier om hetzelfde onderwerp vanuit verschillende perspectieven te bekijken. Een thema als vrijheid kan bijvoorbeeld worden verwerkt in Rap, Spoken Word, Theatersport, film en beeldende kunst. Ook kunnen verschillende groepen ieder aan een ander burgerschapsthema werken.
Burgerschapsactiviteiten op maat
Geen twee scholen geven burgerschap precies hetzelfde vorm. De ene school wil werken rond identiteit en diversiteit, terwijl een andere school juist aandacht wil besteden aan duurzaamheid, mediawijsheid, samenwerken of vrijheid.
Daarom kunnen we bestaande workshops aanpassen aan het gekozen thema en verschillende activiteiten combineren tot een complete burgerschapsdag, cultuurdag of projectdag.
Met een breed aanbod aan taal-, multimedia-, beeldende, dans-, muziek- en sportworkshops kunnen we een programma samenstellen dat past bij de leeftijd, het niveau, het aantal leerlingen en de doelen van de school. Het actuele 4XM-aanbod omvat ruim uiteenlopende formats binnen al deze disciplines.
Een burgerschapsactiviteit of complete burgerschapsdag organiseren? Neem gerust contact met ons op. We denken graag mee over een programma waarin leerlingen niet alleen over burgerschap praten, maar er vooral actief mee aan de slag gaan.



25 ideeën voor een succesvolle cultuurdag op school