Cultuurdag MBO: creatieve workshops voor studenten

Een cultuurdag op het MBO hoeft niet te betekenen dat studenten vooral kijken en luisteren.

Ze kunnen cultuur juist zelf maken, proberen en beleven.

Muziek produceren, rappen, ontwerpen, improviseren, werken met beeld of experimenteren met nieuwe creatieve technologie.

Door verschillende disciplines binnen één programma te combineren ontstaat een cultuurdag waarbij studenten actief kennismaken met kunst en cultuur.

Niet alleen cultuur bekijken. Zelf cultuur maken.

Wat is een cultuurdag op het MBO?

Tijdens een cultuurdag maken studenten kennis met één of meerdere culturele en creatieve disciplines.

Denk aan:

muziek – beeldende kunst – theater – taal – dans – media – digitale creativiteit.

Dat kan met één workshop voor één klas, maar ook met meerdere workshops voor een complete opleiding of honderden studenten.

Bij grotere groepen kunnen workshops tegelijkertijd plaatsvinden en wisselen studenten gedurende de dag van activiteit.

Een cultuurdag voor MBO-studenten

Dé MBO-student bestaat niet.

Een eerstejaars student van 16 of 17 jaar vraagt om een andere benadering dan een groep oudere studenten.

Ook de opleiding kan verschil maken.

Studenten Media & Vormgeving hebben mogelijk andere interesses dan studenten Zorg & Welzijn, Techniek, ICT, Economie of Sport.

Daarom kijken we bij het samenstellen van een cultuurdag niet alleen naar het aantal studenten.

Ook leeftijd, opleiding, doel, beschikbare tijd en groepssamenstelling spelen mee.

Op Workshops MBO per Opleiding geven we voorbeelden voor verschillende opleidingsrichtingen.

Muziek tijdens een cultuurdag

Muziek is een brede culturele discipline en biedt verschillende mogelijkheden.

Denk bijvoorbeeld aan:

DJ – Rap – Beatbox – Streetbeats – muziekproductie.

Tijdens een Rap Workshop werken studenten met taal, ritme en presentatie.

Bij andere muziekworkshops ligt de nadruk juist meer op beats, geluid, techniek of ritme.

Studenten hoeven vooraf geen muzikale ervaring te hebben.

De workshop is juist bedoeld om ze zelf te laten ervaren hoe het is om muziek te maken.

Beeldende kunst

Ook beeldende kunst kan een belangrijk onderdeel van een cultuurdag zijn.

Denk bijvoorbeeld aan:

Graffiti – Stencil Art – Tattoo Art – Tape Art – Kei-Creatief.

Tijdens een Graffiti Workshop beginnen studenten met een eigen ontwerp en werken ze dit verder uit.

Bij andere beeldende workshops staan bijvoorbeeld vorm, compositie, ontwerpen en experimenteren centraal.

Zo ontstaat binnen dezelfde cultuurdag ruimte voor studenten die liever beeldend werken dan optreden of bewegen.

Theater, taal en performance

Theater en taal bieden weer een andere ingang tot cultuur.

Bij Theatersport draait het om improvisatie, reageren en samenspel.

Rap en Spoken Word combineren taal met expressie en presentatie.

Deze workshops kunnen als zelfstandige culturele activiteit worden ingezet, maar ook worden gekoppeld aan onderwerpen als identiteit, communicatie of maatschappelijke thema's.

Media en AI als onderdeel van cultuur

Cultuur verandert voortdurend.

Daarom hoeft een cultuurdag zich niet alleen te richten op traditionele kunstvormen.

Ook digitale creativiteit en kunstmatige intelligentie kunnen onderdeel zijn van een hedendaags cultureel programma.

Tijdens Creatief met AI gebruiken studenten nieuwe technologie om zelf creatieve ideeën uit te werken.

Daarbij maken ze keuzes, beoordelen ze resultaten en experimenteren ze met nieuwe mogelijkheden.

Wanneer de nadruk sterker ligt op digitale vaardigheden, informatie en technologie, sluit Mediawijsheid & AI MBO daar verder op aan.

Studenten meerdere workshops laten volgen

Een cultuurdag kan worden opgebouwd als workshopcarrousel.

Studenten worden verdeeld over groepen en volgen gedurende de dag verschillende activiteiten.

Bijvoorbeeld:

ronde 1 → muziek

ronde 2 → beeldend

ronde 3 → theater of taal

Zo maakt iedere student kennis met meerdere disciplines.

Het voordeel is bovendien dat dezelfde workshopleiders meerdere groepen achter elkaar kunnen begeleiden.

Studenten zelf laten kiezen

Een andere mogelijkheid is een keuzeprogramma.

Studenten kiezen vooraf welke workshop ze willen volgen.

Dat kan interessant zijn wanneer persoonlijke interesse een belangrijke rol speelt.

Maar keuzevrijheid heeft ook een keerzijde.

Studenten kiezen vaak iets wat ze al kennen of waarvan ze verwachten dat het bij hen past.

Bij een carrousel komen ze juist in aanraking met disciplines die ze zelf misschien nooit hadden gekozen.

Welke vorm het beste werkt, hangt daarom af van het doel van de cultuurdag.

Hoeveel workshops zijn nodig?

Dat hangt vooral af van het aantal studenten en de programmaopzet.

Bij veel workshops werken we met maximaal ongeveer 25 studenten per workshopleider.

Voor 100 studenten die tegelijkertijd workshops volgen zijn dus meerdere groepen en workshopleiders nodig.

Maar diezelfde workshopleiders kunnen daarna eventueel een tweede of derde ronde verzorgen.

Daardoor hoeft het aantal workshopleiders niet gelijk te zijn aan het totale aantal workshops dat gedurende de hele dag plaatsvindt.

Meer over het praktisch indelen van groepen en rondes lees je op Workshopdag MBO.

Hoe lang duurt een cultuurdag?

Een cultuurdag kan een dagdeel of een volledige dag duren.

De workshops zelf kunnen bijvoorbeeld 60 of 90 minuten duren, afhankelijk van de activiteit en het gewenste programma.

Kortere rondes bieden ruimte om meerdere disciplines te ontdekken.

Langere workshops geven studenten meer tijd om vaardigheden te oefenen en iets uitgebreider uit te werken.

De juiste duur hangt daarom af van de vraag:

Willen we vooral kennismaken of willen we studenten verder laten maken?

Cultuurdag en CJP Cultuurkaart

Voor een cultuurdag op het MBO kan het beschikbare CJP Cultuurkaartbudget een belangrijke rol spelen.

4XM Workshops is CJP Cultuurkaart-acceptant.

Wanneer de gekozen activiteiten binnen de voorwaarden vallen, kan het beschikbare budget worden gebruikt voor culturele workshops.

Op CJP Cultuurkaart MBO leggen we uitgebreider uit hoe de Cultuurkaart binnen het MBO werkt.

Cultuurdag en burgerschap

Cultuur en burgerschap kunnen elkaar raken.

Studenten kunnen via kunst en creatieve activiteiten bijvoorbeeld bezig zijn met:

identiteit – meningen – samenwerking – diversiteit – media – maatschappelijke onderwerpen.

Maar een culturele workshop is niet automatisch een burgerschapsactiviteit.

Wanneer burgerschap een onderwijsdoel is, moet de verbinding met het onderwerp bewust worden gemaakt.

Meer hierover lees je op Burgerschap MBO.

Cultuurdag en talentontwikkeling

Een cultuurdag kan studenten laten kennismaken met disciplines waar ze normaal niet snel mee in aanraking komen.

Daardoor kunnen ze nieuwe interesses en kwaliteiten ontdekken.

De student die nooit dacht iets met taal te hebben, blijkt plezier te krijgen in Rap.

Een andere student ontdekt gevoel voor ritme.

Iemand anders blijkt juist graag visueel te ontwerpen.

Wanneer dit ontdekken centraal staat, sluit de dag aan bij Talentontwikkeling MBO.

Cultuurdag binnen een projectweek

Een cultuurdag hoeft niet op zichzelf te staan.

Binnen een Projectweek MBO kan één dag bijvoorbeeld volledig in het teken staan van kunst en cultuur.

De workshops kunnen vervolgens aansluiten op een breder thema dat gedurende de projectweek wordt behandeld.

Zo wordt de cultuurdag een praktisch onderdeel van een groter onderwijsprogramma.

Cultuurdag of workshopdag?

De begrippen worden soms door elkaar gebruikt.

Bij een cultuurdag ligt de nadruk nadrukkelijk op kunst, cultuur en creatieve disciplines.

Bij een Workshopdag MBO kan het programma breder zijn en bijvoorbeeld ook actieve of sportieve workshops bevatten.

In de praktijk kan er natuurlijk overlap zijn.

Een workshopdag met uitsluitend culturele workshops kan feitelijk ook een cultuurdag zijn.

Een cultuurdag rond één thema

Een cultuurdag kan ook vanuit één centraal onderwerp worden opgebouwd.

Bijvoorbeeld:

identiteit – vrijheid – toekomst – media – AI – samenleving – diversiteit.

Studenten kunnen hetzelfde thema vervolgens vanuit verschillende disciplines benaderen.

De ene groep schrijft.

Een andere groep maakt beeld.

Een derde groep werkt met muziek.

Zo ontstaat inhoudelijke samenhang zonder dat iedere student exact dezelfde activiteit hoeft te volgen.

Meer mogelijkheden hiervoor staan op Themadag MBO en MBO Workshops per Thema.

Cultuurdag voor verschillende MBO-opleidingen

Een cultuurdag hoeft niet voor iedere opleiding hetzelfde programma te hebben.

Soms is het interessant om workshops te kiezen die aansluiten bij het vakgebied.

Maar juist een activiteit die daar volledig buiten ligt kan studenten verrassen.

Cultuureducatie hoeft studenten niet alleen beter te maken in hun toekomstige beroep.

Het kan ze ook laten kennismaken met iets wat binnen het normale onderwijsprogramma nauwelijks aan bod komt.

Daarom kijken we naar de opleiding, maar gebruiken we die niet als beperking.

Praktische organisatie

Bij een grotere cultuurdag zijn goede workshops belangrijk.

Maar de planning is minstens zo belangrijk.

Denk vooraf aan:

hoeveel studenten deelnemen

hoeveel groepen er zijn

welke lokalen beschikbaar zijn

welke workshops vaste ruimtes nodig hebben

hoeveel tijd er tussen de rondes zit

waar studenten naartoe moeten

wanneer pauzes plaatsvinden

Bij een goed programma zijn de wisselmomenten logisch en hoeven studenten en workshopleiders niet onnodig te wachten.

Wat kost een cultuurdag op het MBO?

De kosten worden onder andere bepaald door:

aantal studenten – aantal workshopleiders – workshopduur – aantal rondes – materialen – reistijd – gekozen disciplines.

Een cultuurdag voor 75 studenten heeft daardoor een andere prijsopbouw dan een programma voor 500 studenten.

Ook de planning heeft invloed.

Wanneer dezelfde workshopleiders meerdere rondes achter elkaar verzorgen, kunnen reis- en organisatietijd over meer studenten worden verdeeld.

Op Wat kost een workshopdag op het MBO? leggen we deze kostenfactoren uitgebreider uit.

Wat hebben wij in de praktijk geleerd?

Een cultuurdag hoeft studenten niet eerst uitgebreid uit te leggen wat cultuur is.

Laat ze het ervaren.

Geef ze materiaal.

Zet muziek aan.

Laat ze schrijven.

Laat ze ontwerpen.

Laat ze improviseren.

Laat ze iets maken wat er een uur eerder nog niet was.

Kort uitleggen → voordoen → proberen → maken → ontdekken.

Dan wordt cultuur geen abstract begrip, maar iets waar studenten zelf onderdeel van zijn.

Veelgestelde vragen over een cultuurdag MBO

Hoeveel studenten kunnen deelnemen?

Dat kan variëren van één klas tot honderden studenten. Bij grotere aantallen worden meerdere groepen en workshopleiders ingezet.

Hoe groot zijn de groepen?

Bij veel workshops werken we met maximaal ongeveer 25 studenten per workshopleider.

Kunnen studenten meerdere workshops volgen?

Ja. Met een workshopcarrousel kunnen studenten tijdens de cultuurdag kennismaken met meerdere disciplines.

Kunnen studenten zelf een workshop kiezen?

Ja. Een keuzeprogramma is mogelijk wanneer studenten vooraf hun voorkeur doorgeven.

Welke workshops passen bij een cultuurdag?

Denk aan muziek, beeldende kunst, theater, taal, dans, media en digitale creativiteit. Op Creatieve Workshops MBO vind je meer mogelijkheden.

Kan een cultuurdag worden gekoppeld aan burgerschap?

Ja, wanneer er een inhoudelijke verbinding wordt gemaakt met bijvoorbeeld identiteit, samenleving, media of samenwerking. Bekijk hiervoor Burgerschap MBO.