Mediawijsheid en AI MBO: workshops voor studenten

AI, sociale media, video, fotografie en digitale content zijn voor mbo-studenten onderdeel van het dagelijks leven. Maar media gebruiken is iets anders dan begrijpen hoe media worden gemaakt, welke keuzes daarbij worden gemaakt en hoe technologie invloed heeft op wat je ziet en gelooft.

Met creatieve workshops kunnen studenten daar zelf mee aan de slag.

Niet alleen praten over AI of mediawijsheid, maar zelf maken, experimenteren, keuzes maken en ervaren wat technologie kan doen.

4XM Workshops organiseert creatieve mediaworkshops voor het MBO waarin studenten actief werken met onder andere AI, muziek, fotografie, film, video en online content.

Wat is mediawijsheid op het MBO?

Mediawijsheid gaat niet alleen over veilig internetten of verstandig omgaan met sociale media.

Studenten leven in een wereld waarin beeld, video, algoritmes en kunstmatige intelligentie voortdurend invloed hebben op de informatie die zij zien.

Daarbij spelen vragen als:

Wie heeft deze content gemaakt? Waarom krijg ik dit te zien? Is wat ik zie echt? Welke invloed heeft AI? Wat gebeurt er met informatie die ik online deel? En welke verantwoordelijkheid heb ik zelf wanneer ik content maak?

Juist door studenten zelf maker te laten worden, kunnen zulke onderwerpen concreter worden.

Niet alleen kijken, maar zelf maken

Je kunt uitleggen dat beelden gemanipuleerd kunnen worden.

Maar je kunt studenten ook zelf een beeld laten maken en ontdekken hoeveel keuzes daarbij komen kijken.

Je kunt vertellen wat generatieve AI doet.

Maar studenten kunnen ook zelf ervaren hoe een opdracht of prompt invloed heeft op het resultaat.

En je kunt bespreken hoe een video een verhaal stuurt, maar tijdens het maken van een eigen video ontdekken studenten zelf wat camerastandpunt, selectie en montage met een verhaal doen.

Dat is de kracht van creatieve mediaworkshops:

van consument naar maker.

Creatief met AI

Kunstmatige intelligentie ontwikkelt zich razendsnel en studenten krijgen er tijdens hun opleiding én toekomstige beroep steeds vaker mee te maken.

Tijdens onze workshop Creatief met AI staat niet alleen uitleg centraal. Studenten gaan vooral zelf experimenteren.

Ze ontdekken bijvoorbeeld hoe AI kan worden gebruikt om creatieve ideeën uit te werken en maken zelf digitale content.

Bij onze workshop ligt de nadruk onder andere op muziek maken en het ontwerpen van een bijpassende albumhoes.

Daarmee wordt AI iets wat studenten niet alleen vanaf een scherm bekijken, maar daadwerkelijk gebruiken als creatief gereedschap.

AI is meer dan een leuke generator

Een AI-tool kan binnen enkele seconden tekst, beeld of muziek produceren.

Dat levert ook interessante vragen op.

Wie is de maker? Hoe origineel is het resultaat? Welke invloed heeft de opdracht die je invoert? Kun je alles vertrouwen wat AI produceert? En wat betekent deze technologie voor beroepen waarin studenten straks gaan werken?

Een creatieve AI-workshop hoeft die vragen niet allemaal te beantwoorden.

Wel kan het zelf gebruiken van de technologie een goed vertrekpunt zijn voor kritisch nadenken en een gesprek over mogelijkheden én beperkingen van AI.

Fotografie

Iedere student kan tegenwoordig met een smartphone een foto maken. Maar daarmee ben je nog niet automatisch bewust bezig met beeld.

Tijdens een workshop fotografie kunnen studenten ontdekken wat compositie, perspectief, licht en standpunt doen met wat een kijker ziet.

4XM beschikt daarnaast over een set digitale spiegelreflexcamera's, zodat studenten ook daadwerkelijk met fotografieapparatuur kunnen werken.

Een foto is immers nooit alleen een registratie van de werkelijkheid. De fotograaf bepaalt wat wel en niet in beeld komt.

Dat maakt fotografie interessant voor zowel creativiteit als mediawijsheid.

Film en video

Bij film en video komen verschillende vormen van mediagebruik samen.

Studenten bedenken een idee, maken keuzes over beeld en verhaal en werken samen om iets te produceren.

Afhankelijk van de gekozen workshop kan daarbij de nadruk liggen op filmen, acteren, storytelling, camerawerk of het maken van digitale content.

Juist doordat studenten zelf producent worden, ervaren ze hoeveel keuzes achter een relatief korte video kunnen zitten.

Vloggen en online content

Vloggen sluit direct aan bij een mediavorm die studenten herkennen.

Tijdens een vlogworkshop gaat het daarom niet alleen om voor een camera staan. Studenten moeten nadenken over onderwerp, doelgroep, verhaal, beeld en presentatie.

Bij kortere vlogworkshops ligt de nadruk bewust op het proces van maken en experimenteren. Niet iedere workshop hoeft namelijk te eindigen in een volledig gemonteerde video.

Dat proces kan juist interessant zijn wanneer mediawijsheid het uitgangspunt is.

Sociale media en beeldvorming

Online content is zelden neutraal.

Welke foto iemand kiest, welk fragment uit een video wordt gebruikt en welke tekst erbij staat, beïnvloedt hoe een boodschap wordt ontvangen.

Studenten maken zelf dagelijks zulke keuzes wanneer zij iets posten, delen of doorsturen.

Door zelf content te creëren wordt zichtbaar dat achter ieder mediaproduct keuzes zitten.

Dat biedt aanknopingspunten voor onderwerpen als beeldvorming, beïnvloeding, betrouwbaarheid en verantwoordelijkheid.

Mediawijsheid en burgerschap

Mediawijsheid en burgerschap raken elkaar op verschillende punten.

Denk aan kritisch omgaan met informatie, jezelf online uitdrukken, communiceren met anderen en omgaan met verschillende perspectieven.

Daarom kan een mediaworkshop ook onderdeel zijn van een breder burgerschapsprogramma.

We gaan deze pagina straks rechtstreeks koppelen aan onze nieuwe pagina Burgerschap MBO. Zoals afgesproken doen we dat pas wanneer het volledige MBO-cluster klaarstaat, zodat we alle interne links in één ronde kunnen aanpassen.

Aansluiten bij verschillende MBO-opleidingen

Dé mbo-student bestaat niet. Dat geldt bij mediawijsheid misschien nog sterker.

Voor studenten Media & Vormgeving kan een creatieve AI-opdracht vanuit een ander perspectief interessant zijn dan voor studenten Zorg, Techniek, Handel, Horeca of Sport.

AI en media spelen inmiddels binnen vrijwel iedere beroepsrichting een rol, maar de context waarin studenten ermee te maken krijgen verschilt.

Daarom kijken we bij het kiezen van een activiteit naar opleiding, niveau, leeftijd, beschikbare tijd en het doel van de dag.

Een complete media- of AI-dag

Een school hoeft zich niet te beperken tot één workshop.

Voor grotere groepen kunnen meerdere mediaworkshops tegelijkertijd worden aangeboden. Studenten kunnen vervolgens in rondes verschillende activiteiten volgen.

Denk bijvoorbeeld aan een combinatie van:

AI – Fotografie – Film – Vloggen – Muziekproductie – andere creatieve mediaworkshops.

Zo ontstaat een complete media-, technologie- of AI-dag voor een opleiding of leerjaar.

Met meerdere workshopleiders kunnen verschillende groepen tegelijkertijd aan het werk.

Media combineren met andere creatieve workshops

Een programma rond media hoeft ook niet uitsluitend digitaal te zijn.

Juist een combinatie van digitale en fysieke activiteiten kan interessant zijn.

Een groep kan bijvoorbeeld eerst werken met AI of fotografie en daarna deelnemen aan Rap, Streetbeats, Graffiti of een andere creatieve discipline.

Daardoor ontstaat afwisseling tussen scherm, beweging, creativiteit en samenwerking.

Voor grote programma's gebruiken we dezelfde organisatorische ervaring als bij onze cultuurdagen en workshopdagen.

CJP Cultuurkaart en mediaworkshops

Creatieve mediaworkshops kunnen ook onderdeel zijn van een cultureel programma binnen het MBO.

4XM Workshops is CJP Cultuurkaart-acceptant.

Meer informatie over het beschikbare budget en het inzetten daarvan vind je op onze pagina over de CJP Cultuurkaart voor het MBO.

Wat hebben wij in de praktijk geleerd?

Bij mediawijsheid ligt de verleiding op de loer om vooral veel uit te leggen.

Juist bij studenten werkt het vaak beter om ze eerst iets te laten maken en ervaren.

Laat iemand zelf een AI-resultaat genereren en daarna kijken waarom het resultaat anders werd dan verwacht. Laat studenten zelf een foto maken en vervolgens vergelijken welke keuzes verschillende groepen hebben gemaakt.

Dan wordt een onderwerp dat abstract kan klinken ineens concreet.

Onze voorkeur is daarom:

kort uitleggen → zelf proberen → resultaat bekijken → keuzes bespreken.

Technologie verandert voortdurend. De belangrijkste vaardigheid is daardoor niet weten waar ieder knopje zit, maar leren experimenteren, kritisch kijken en bewuste keuzes maken.

Veelgestelde vragen over mediawijsheid en AI op het MBO

Welke mediaworkshops zijn geschikt voor MBO-studenten?

Dat hangt af van opleiding, leeftijd en doel. Denk onder andere aan Creatief met AI, fotografie, film, vloggen en muziekproductie.

Moeten studenten ervaring hebben met AI of media?

Nee. De workshops zijn juist bedoeld om studenten actief kennis te laten maken met creatieve technieken en media. De workshopleider past de uitleg aan de groep aan.

Kan een AI-workshop onderdeel zijn van burgerschap?

Dat kan, wanneer de activiteit wordt gekoppeld aan onderwerpen als kritisch mediagebruik, informatie, beeldvorming of de maatschappelijke invloed van technologie. De workshop is niet automatisch burgerschap; het doel en de context bepalen de verbinding.

Kunnen jullie een complete media- of AI-dag organiseren?

Ja. Voor grotere groepen kunnen verschillende workshops parallel worden georganiseerd, waarna studenten in rondes wisselen.

Kan CJP Cultuurkaartbudget worden gebruikt?

Voor passende culturele activiteiten kan CJP Cultuurkaartbudget worden ingezet. 4XM Workshops is CJP Cultuurkaart-acceptant. Meer hierover lees je op onze pagina over de CJP Cultuurkaart voor het MBO.