LOB MBO: creatieve workshops voor loopbaanontwikkeling

Welke richting past bij mij? Waar ben ik goed in? Waar krijg ik energie van? En welke vaardigheden heb ik later nodig in mijn werk?

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) op het MBO draait om studenten die stap voor stap ontdekken wie ze zijn, wat ze kunnen en welke keuzes bij hen passen.

Dat hoeft niet alleen te gebeuren door erover te praten.

Tijdens creatieve workshops kunnen studenten zichzelf juist in een andere situatie ervaren. Ze proberen iets nieuws, werken samen, maken keuzes, presenteren ideeën en ontdekken soms kwaliteiten die binnen een gewone les minder snel zichtbaar worden.

4XM Workshops organiseert sinds 2004 creatieve en actieve workshops voor het onderwijs. Binnen een LOB-programma kunnen die workshops worden gebruikt als praktische ervaring waarop studenten vervolgens kunnen terugkijken en reflecteren.

Wat kan een creatieve workshop bijdragen aan LOB?

Een workshop bepaalt natuurlijk niet welk beroep bij een student past.

Dat is ook niet het doel.

Wel kan een nieuwe activiteit studenten laten ervaren hoe zij reageren wanneer ze moeten creëren, samenwerken, presenteren, organiseren of iets oplossen.

Tijdens een workshop kunnen bijvoorbeeld vragen ontstaan als:

Neem ik makkelijk initiatief? Werk ik liever alleen of samen? Vind ik presenteren leuk? Ben ik technisch ingesteld? Bedenk ik snel ideeën? Kan ik goed luisteren? Houd ik van ontwerpen? Blijf ik proberen als iets niet meteen lukt?

Dat zijn interessante observaties binnen loopbaanontwikkeling.

LOB begint niet bij een beroep

Bij loopbaanoriëntatie wordt al snel gedacht aan de vraag:

“Wat wil je later worden?”

Voor veel studenten is dat een behoorlijk grote vraag.

Een kleinere vraag kan soms interessanter zijn:

“Wat vond je leuk om te doen en waarom?”

Of:

“Welke rol nam jij vanzelf aan?”

Van daaruit kun je verder kijken naar interesses, kwaliteiten, werkvormen en uiteindelijk beroepsrichtingen.

Een creatieve workshop kan zo een concrete ervaring opleveren waarover studenten makkelijker kunnen praten dan over een abstract toekomstbeeld.

Welke workshops kunnen bij LOB passen?

Veel verschillende workshops kunnen bruikbaar zijn. Niet omdat ze rechtstreeks naar één beroep leiden, maar omdat studenten tijdens de activiteit verschillende vaardigheden en rollen ervaren.

Muziek en productie

Tijdens DJ, Rap, Beatbox, Streetbeats en muziekproductie komen creativiteit, techniek, luisteren, timing en presenteren op verschillende manieren samen.

De ene student wordt enthousiast van optreden, terwijl een ander juist geïnteresseerd raakt in de technische kant van productie.

Media, AI en digitale vaardigheden

Workshops rond AI, fotografie, film, vloggen en digitale muziekproductie laten studenten werken met technologie en media.

Dat kan interessant zijn omdat digitale vaardigheden inmiddels in veel beroepen een rol spelen.

Studenten ervaren daarbij niet alleen de techniek, maar ook processen als ideeën bedenken, keuzes maken en content produceren.

Beeldende workshops

Bij Graffiti, Stencil Art, Tattoo Art, Tape Art en andere beeldende workshops werken studenten met ontwerp, compositie en uitvoering.

Daarbij kunnen kwaliteiten zichtbaar worden rond creativiteit, nauwkeurigheid, zelfstandig werken en visueel denken.

Theater, taal en presentatie

Met Theatersport, Rap en Spoken Word kunnen studenten oefenen met communicatie, improvisatie, taal en presenteren.

Voor sommige studenten is optreden spannend. Anderen ontdekken juist dat zij gemakkelijk voor een groep staan of snel kunnen reageren.

Sportieve en actieve workshops

Ook activiteiten zoals FIFA Skill Games, Panna en andere actieve workshops kunnen kwaliteiten zichtbaar maken.

Denk aan doorzetten, reageren onder druk, samenwerken, initiatief nemen en omgaan met winst en verlies.

LOB hoeft dus zeker niet alleen aan een tafel plaats te vinden.

Ontdekken waar je energie van krijgt

Een student kan ergens goed in zijn zonder het leuk te vinden.

En andersom kan iemand ergens veel plezier aan beleven terwijl hij of zij er nog nauwelijks ervaring mee heeft.

Daarom is binnen loopbaanontwikkeling niet alleen de vraag “Waar ben je goed in?” interessant.

Ook:

“Waar krijg je energie van?”

Tijdens een workshop wordt dat vaak behoorlijk zichtbaar.

Wie blijft na de eerste opdracht verder experimenteren? Wie wil nog iets verbeteren? Wie stelt vragen? Wie helpt anderen? Wie pakt spontaan een andere rol?

Dat zijn interessante signalen om na afloop met studenten te bespreken.

Van ervaring naar reflectie

Een creatieve workshop wordt pas echt onderdeel van een LOB-programma wanneer de ervaring wordt verbonden aan de ontwikkeling van de student.

Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn.

Na afloop kunnen studenten bijvoorbeeld nadenken over drie vragen:

Wat vond ik leuk?
Wat ging mij gemakkelijk of juist moeilijk af?
Welke kwaliteit van mezelf heb ik tijdens deze activiteit gebruikt?

Daarmee wordt een workshop meer dan alleen een leuke onderbreking van het normale programma.

De activiteit levert een concrete ervaring op waarover gereflecteerd kan worden.

Verschillende rollen binnen één workshop

Een belangrijk voordeel van creatieve groepsopdrachten is dat niet iedereen hetzelfde hoeft te doen.

Bij een filmopdracht kan de ene student een idee bedenken, een ander organiseren, iemand spelen en weer iemand anders zich bezighouden met techniek.

Bij muziek kan iemand zich richten op ritme, productie, tekst of performance.

En bij een beeldende opdracht kan de één ontwerpen terwijl een ander sterk is in de uitvoering.

Dat maakt zichtbaar dat een goed resultaat vaak ontstaat doordat verschillende kwaliteiten elkaar aanvullen.

Ook dat is een waardevol inzicht richting de toekomstige beroepspraktijk.

LOB en talentontwikkeling

LOB en talentontwikkeling liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet precies hetzelfde.

Bij talentontwikkeling ligt de nadruk vooral op ontdekken en ontwikkelen van kwaliteiten en interesses.

Bij LOB wordt vervolgens nadrukkelijker de verbinding gemaakt met persoonlijke ontwikkeling, keuzes, opleiding en toekomstige beroepspraktijk.

Daarom kunnen dezelfde creatieve workshops voor beide doelen worden gebruikt, maar verschilt de context eromheen.

Onze pagina Talentontwikkeling MBO koppelen we tijdens de gezamenlijke interne-linkronde rechtstreeks aan deze pagina.

LOB en samenwerken

Vrijwel iedere student krijgt later in zijn of haar beroep te maken met andere mensen.

Tijdens creatieve groepsopdrachten worden vaardigheden als overleggen, luisteren, initiatief nemen, taken verdelen en feedback geven praktisch.

Studenten ervaren dus niet alleen wat ze zelf leuk vinden, maar ook hoe zij binnen een team functioneren.

Daarmee zijn er duidelijke raakvlakken met onze pagina Teambuilding MBO, die we later in het cluster koppelen.

LOB en nieuwe technologie

De arbeidsmarkt verandert voortdurend.

AI en andere digitale technologieën zullen binnen steeds meer beroepen een rol spelen.

Daarom kan het interessant zijn om studenten niet alleen over technologische veranderingen te vertellen, maar ze nieuwe toepassingen ook zelf te laten ervaren.

Tijdens creatieve AI- en mediaworkshops kunnen studenten experimenteren met technologie en tegelijkertijd nadenken over vragen als:

Wat kan deze technologie? Wat kan ik ermee? Welke menselijke vaardigheden blijven belangrijk? En wat betekent dit mogelijk voor mijn toekomstige werk?

Een LOB-dag voor het MBO

LOB kan ook het centrale thema zijn van een complete workshopdag.

Studenten volgen bijvoorbeeld verschillende activiteiten en krijgen zo meerdere situaties waarin andere vaardigheden worden aangesproken.

Een programma kan een combinatie bevatten van:

creativiteit – media en AI – presentatie – samenwerking – muziek – beeld – beweging.

Daarna kunnen studenten terugkijken op de verschillende ervaringen.

Welke activiteit paste bij hen? Welke rol namen ze aan? Waar werden ze enthousiast van? Wat verraste ze?

Zo ontstaat een actieve LOB-dag waarin ervaren en reflecteren elkaar afwisselen.

LOB voor verschillende MBO-opleidingen

Een student Techniek kijkt vanuit een andere beroepscontext naar zijn toekomst dan iemand uit Zorg & Welzijn, Horeca, Media, Economie of Sport.

Toch kunnen dezelfde algemene vaardigheden relevant zijn.

Denk aan communicatie, samenwerken, creatief denken, digitale vaardigheden, initiatief en probleemoplossend vermogen.

Daarom hoeft een LOB-workshop niet altijd één-op-één overeen te komen met het vakgebied van de opleiding.

Juist iets nieuws proberen kan aanvullende informatie opleveren over interesses en kwaliteiten.

CJP Cultuurkaart en LOB

Wanneer binnen een LOB-programma culturele en creatieve workshops worden ingezet, kan het interessant zijn om te bekijken of hiervoor CJP Cultuurkaartbudget beschikbaar is.

4XM Workshops is CJP Cultuurkaart-acceptant.

Meer informatie over het budget en de mogelijkheden staat op onze pagina over de CJP Cultuurkaart voor het MBO.

Wat hebben wij in de praktijk geleerd?

Studenten vertellen dat ze creatief, sociaal of goed in samenwerken zijn is één ding.

Ze een situatie geven waarin ze dat daadwerkelijk kunnen ervaren is iets anders.

Daarom zouden wij binnen LOB niet proberen om iedere minuut van een workshop vol te stoppen met reflectievragen.

Laat studenten eerst iets meemaken.

Eerst doen → daarna terugkijken → vervolgens de verbinding maken.

Een student die tijdens een activiteit ontdekt dat hij onverwacht graag presenteert, heeft iets concreets om over na te denken.

En een student die merkt dat zij liever achter de schermen organiseert dan vooraan staat, heeft óók iets waardevols ontdekt.

Veelgestelde vragen over LOB op het MBO

Wat betekent LOB op het MBO?

LOB staat voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding. Studenten onderzoeken daarbij hun kwaliteiten, interesses, mogelijkheden en keuzes richting opleiding en beroepspraktijk.

Is een creatieve workshop automatisch een LOB-activiteit?

Nee. De verbinding met LOB ontstaat wanneer studenten hun ervaringen uit de activiteit gebruiken om na te denken over bijvoorbeeld kwaliteiten, interesses, samenwerking en toekomstkeuzes.

Welke workshops zijn geschikt voor LOB?

Dat kan variëren van muziek, media en AI tot beeldende kunst, theater en actieve workshops. De beste keuze hangt af van de studenten en het doel van het programma.

Kunnen jullie een complete LOB-dag organiseren?

Ja. Verschillende workshops kunnen parallel worden aangeboden zodat studenten meerdere activiteiten en rollen ervaren.

Moeten workshops aansluiten bij de opleiding?

Niet noodzakelijk. Een workshop buiten het normale vakgebied kan juist nieuwe interesses of kwaliteiten zichtbaar maken.

Kan CJP Cultuurkaartbudget worden gebruikt?

Voor passende culturele activiteiten kan CJP Cultuurkaartbudget worden ingezet. Meer hierover lees je op onze pagina over de CJP Cultuurkaart voor het MBO.